چگونه راست دست و چپ دست می شویم؟

طی سالهای متمادی دانشمندان تصور می کردند که دست برتر انسانها به معنای ترجیح آنها برای استفاه از دست راست یا چپ یک موضوع ژنتیکی است اما تاکنون مشخص نبود که کدام ژن در آن نقش دارد. تحقیقات جدیدی که با استفاده از تحقیقات دانشگاه های آکسفورد، بریستول، اسکاتلند و هلند انجام شده شبکه ژنهایی که مسئول انتخاب دست برتر بوده را مشخص کردند.

آنها همچنین به این نتیجه رسیدند که این شبکه تفاوتهای چپ – راست را در مغز پایه گذاری می کند که به نوبه خود هنگام رشد جنین داخل رحم بر دست برتر تأثیر می گذارند.

نتایج این تحقیقات توسط یک تیم از دانشمندان دانشگاه های آکسفورد، سنت اندروز در بریستول و مک پلانک در نیجمگن، هلند بدست آمده است. ویلیام برندلر از دانشگاه آکسفورد گفت: ژنهای درگیر در این فرآیند بیولوژیکی می شوند که از طریق آن یک جنین تازه تشکیل شده از مرحله گلوله گرد سلولی حرکت کرده و به یک ارگانیسم درحال رشد تبدیل می شود که از همان زمان طرف راست و یا چپ آن تعیین می شود.

انسانها تنها گونه ای هستند که تعصب شدیدی در دست برتر دارند. حدود 90 درصد از انسانها راست دست هستند اما تاکنون علت این تعصب به صورت یک راز باقی مانده است.

این تیم تحقیقاتی اقدام به انجام مطالعات ارتباطی کل ژنوم (GWAS) کرده تا متغیرهای ژنی متداولی که ممکن است به استفاده از یک دست ارتباط داشته باشد را شناسایی کنند.

آنها به این نتیجه رسیدند که قویترین متغیر وابسته به دست برتر در ژن PCSK6 وجود دارد که در نخستین پایه گذاری چپ و راست در جنین درحال رشد سهیم است.

آنها با بررسی نتیجه تحقیقات پیشین که طی آن در ژن PCSK6 موشها اختلال ایجاد شده بود به این نتیجه رسیدند که اختلال در این ژن موجب نقص عدم تقارن راست و چپ می شود، به این معنا که اعضای بدن در جایگاه های غیر عادی قرار می گیرند. به طوری که این امکان وجود دارد که قلب و معده در راست و کبد در سمت چپ قرار گیرد.

برندلر تأکید کرد: اگرچه این ژنها نقش مهمی برعهده دارند اما آنها تنها عامل تعیین کننده نیستند. با در نظر گیری تمام ابعاد رفتار انسانی باید گفت که طبیعت و تربیت نقش مهمی در این بخش ایفا می کنند. وی اضافه کرد: رشد دست برتر در نتیجه ترکیبات ژنی، محیط زیست و فشار فرهنگی برای انطباق کودک با راست دستی صورت می گیرد.